รู้หรือไม่ ฟอนต์ไทยตัวแรกของโลก มาจากลายมือของชาวสยามในเมืองย่างกุ้ง

หลายคนอาจจะคุ้นเคยกับชื่อ ‘หมอบรัดเลย์’ ในฐานะผู้เริ่มต้นการพิมพ์อักษรไทยเป็นคนแรก แต่อันที่จริงแล้ว ก่อนที่ตัวเรียงพิมพ์อักษรไทยจะเดินทางมาถึงมือหมอบรัดเลย์ มันได้ผจญภัยผ่านน้ำผ่านประเทศมาแล้วหลายดินแดน

 

หนังสือที่ชื่อ ‘A Grammar of the Thai: Or Siamese Language’ นับได้ว่าเป็นหนังสือที่ตีพิมพ์โดยใช้ตัวเรียงพิมพ์อักษรไทยเล่มแรกของโลก หนังสือเล่มนี้เรียบเรียงโดย James Low เจ้าหน้าที่ของบริษัทอีสท์อินเดียประจำเกาะปีนัง 

แต่ก่อนจะพิมพ์หนังสือเราก็ต้องมีตัวเรียงพิมพ์หรือฟอนต์ภาษาไทยก่อน

บันทึกทางประวัติศาสตร์ระบุว่า ตัวพิมพ์อักษรไทยในหนังสือเล่มนี้ถอดแบบมาจากลายมือของชาวสยามที่ถูกกวาดต้อนไปเป็นเชลยที่พม่า โดยมี Ann Hazaeltine Judson มิชชันนารีชาวอเมริกันที่เดินทางไปเผยแพร่ศาสนาที่เมืองย่างกุ้ง เป็นผู้คัดลอกมาอีกที

ภาพจาก A Grammar of the T’hai: Or Siamese Language

ต่อมา Goerge H. Hough ช่างพิมพ์ผู้หล่อตัวพิมพ์นี้ได้นำแท่นพิมพ์และตัวเรียงพิมพ์เดินทางไปยังเมืองเซรัมโบร์ นครกัลกัตตา ประเทศอินเดีย ดังนั้น Jame Low ผู้พิมพ์หนังสือที่ใช้ตัวอักษรภาษาไทยเป็นคนแรกของโลกจึงต้องเดินทางจากปีนัง เพื่อพิมพ์หนังสือภาษาไทยเล่มนี้ที่อินเดีย

ตัวพิมพ์ที่ Judson ได้มาจากชาวสยามในย่างกุ้งนั้น แม้จะไม่ได้ถูกใช้ตีพิมพ์ เนื่องจากลักษณะเป็นลายมือที่โย้เย้ แต่ก็เป็นฟอนต์ไทยตัวแรกๆ ที่นับว่าเป็นจุดตั้งต้นให้หมอ Dan Beach Bradley พัฒนาตัวอักษรที่เป็นระเบียบและมีหัวกลมชัดเจนมากขึ้น เพื่อใช้ในการตีพิมพ์ใน’Bangkok Recorder’ หนังสือพิมพ์เล่มแรกของสยามที่เรารู้จักกันดี

ILLUSTRATED BY JIDA LEEPAIBOON
อ้างอิง

Share Article

Leave a reply