เกษมณีคือชื่อคีย์บอร์ดแบบภาษาไทย และเหตุผลว่าทำไมแป้นพิมพ์ถึงไม่ออกแบบให้เรียงตามตัวอักษร

สำหรับมนุษย์หน้าคอม เราล้วนคุ้นเคยกันดีกับการพิมพ์แบบสัมผัส แทบไม่ต้องก้มหน้ามองแป้น มือของเราก็เคลื่อนไหวไปอย่างอัตโนมัติบนคีย์บอร์ด แต่ความเคยชินเหล่านี้ไม่ได้มาเล่นๆ เพราะคีย์บอร์ดที่เราคุ้นเคยกันอย่างระบบ QWERTY นั้นนับย้อนอายุไปได้ถึง 150 ปี ส่วนคีย์บอร์ดภาษาไทยถือเป็นน้องใหม่ที่เกิดมาแล้วราว 87 ปี ซึ่งอายุของทั้งสองคีย์บอร์ดก็นับเป็นระยะเวลาที่นานพอๆ กับความสงสัยของมวลมนุษย์ว่า ทำไมคีย์บอร์ดเหล่านี้ถึงไม่เรียงตัวอักษร a b c d หรือ ก ข ค ง ตามระเบียบของพยัญชนะกัน?

• ก่อนจะกลายมาเป็นคีย์บอร์ดแบบที่เราเห็นกันในปัจจุบัน พิมพ์ดีดคือบรรพบุรุษของแป้นพิมพ์แบบ QWERTY ที่มาก่อนกาล ในตอนแรกแป้นพิมพ์ดีดก็เรียงตัวอักษรแบบ a b c d ตามที่เราท่องจำ แต่ปัญหาคือเมื่อพิมพ์เร็วๆ แล้วก้านพิมพ์ดีดของแป้นที่อยู่ใกล้ๆ กันจะออกมาซ้อนจนขัดกัน ทำให้พิมพ์ต่อไม่ได้

• ต้องขอบคุณความพยายามของ Christopher Latham Sholes ที่ขยันรวบรวมคำศัพท์ทั้งหมดจากพจนานุกรมในสมัยนั้น มาวิเคราะห์เพื่อจัดเรียงแป้นพิมพ์ใหม่ โดยเขาทำการแยกตัวอักษรที่ต้องพิมพ์ต่อเนื่องให้อยู่ห่างออกจากกัน แล้วนำตัวอักษรที่ต้องพิมพ์บ่อยๆ มาปรับวางไว้ในตำแหน่งที่พิมพ์ได้ง่าย ปัญหาก้านพิมพ์ติดกันจึงหายไป ผลลัพธ์คือความง่ายและความเร็วของการพิมพ์

• กลับมาที่ประเทศไทย Edwin Hunter McFarland เลขานุการส่วนพระองค์ของสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ ได้ทดลองเอาพิมพ์ดีดภาษาอังกฤษมาดัดแปลงเป็นเครื่องพิมพ์ดีดภาษาไทย แต่เพราะภาษาไทยมีทั้งตัวอักษร สระ และวรรณยุกต์จำนวนมาก เครื่องพิมพ์ดีดไทยในยุคนั้นจึงมีแป้นพิมพ์ที่เยอะและยากจะใช้งาน

• แต่ความพยายามอยู่ที่ไหน ความสำเร็จอยู่ที่นั่น เพราะจากการระดมสมองกว่า 7 ปี ของ George Bradley McFarland หรือ พระอาจวิทยาคม กับ นายสวัสดิ์ มากประยูร และ นายสุวรรณ ประเสริฐ พวกเขาจึงออกแบบพิมพ์ดีดที่มีแป้นพิมพ์ภาษาไทยแบบที่เราใช้กันอยู่ทุกวันนี้ได้สำเร็จและตั้งชื่อให้มันว่า ‘เกษมณี’

• ต่อมามีการศึกษาถึงความบกพร่องของแป้นพิมพ์แบบเกษมณี ‘ปัตตะโชติ’ จึงแจ้งเกิดในฐานะแป้นพิมพ์แบบเรียงตัวอักษรใหม่ทำให้เราพิมพ์ได้เร็วกว่าแป้นแบบเกษมณีถึง 25.8 เปอร์เซ็นต์ น่าเสียดายที่แป้นพิมพ์ดีดแบบปัตตะโชติไม่เป็นที่นิยมใช้ เพราะเจออุปสรรคเดียวกับแป้นพิมพ์ภาษาอังกฤษที่ทำให้ก้านพิมพ์ดีดขัดกันจนพิมพ์ไม่ได้

และนั่นจึงเป็นเหตุผลว่าทำไมแป้นพิมพ์แบบ QWERTY และ เกษมณี ถึงกลายมาเป็นต้นแบบของ ‘แป้นคีย์บอร์ด’ ทั้งสำหรับคอมพิวเตอร์และสมาร์ทโฟนทั่วไปในปัจจุบัน เพราะทั้งสองได้ส่งต่อศิลปะของการจัดเรียงตัวอักษรที่ทำให้เครื่องพิมพ์ดีดหมดปัญหาเรื่องก้านพิมพ์ติดขัดกันจนเกิดเป็นความเคยชินของผู้ใช้ แถมความช้าที่มาจากการเลือกพิมพ์ตัวอักษรที่อยู่กระจัดกระจายกันนั้นก็จะช่วยลดการพิมพ์ผิดลงได้ดีอีกด้วย

ILLUSTRATED BY NATTAPON KAIKEAW

Share Article

Leave a reply