โลกค้นพบ ‘เชื้อโรค’ ครั้งแรก เมื่อไหร่?

เชื้อโรคกำเนิดขึ้นมาจากการไม่ยอมล้างมือ…

• คืนหนึ่งในปี 1846 หมอ Ignaz Semmelweis เดินมาถึงหน้าประตูโรงพยาบาลเวียนนา เขาเห็นหญิงสาวท้องแก่กำลังนั่งเจ็บท้องใกล้คลอด แต่ไม่ว่าจะเกลี่ยกล่อมอย่างไรหญิงคนนี้ก็ไม่ยอมเดินเข้าไปทำคลอดในโรงพยาบาล…

• เรื่องมีอยู่ว่าที่โรงพยาบาลเวียนนาจะแบ่งหอผู้ป่วยออกเป็น 2 ส่วน และจะแบ่งรับแม่ๆ ที่มาคลอดแบบสลับวันกัน และโชคไม่ค่อยดีที่คืนนั้นหญิงสาวต้องรับบริการที่หอผู้ป่วย 1 ที่ร่ำลือกันว่ามีความลี้ลับบางอย่างรอคอยจะปลิดชีวิตของแม่ที่เข้ามาคลอดลูก

• ข่าวลือที่ว่านี้ดันสอดคล้องกับสถิติการตายของแม่ที่มาคลอดที่หอผู้ป่วย 1 ที่มีโอกาสเสียชีวิตสูงกว่าแม่ที่มาคลอดลูกในหอผู้ป่วย 2 ถึง 10 เท่า! โดยในปี1841 อัตราการตายของแม่ที่มาคลอดในหอผู้ป่วย 1 มีสูงถึง 32 เปอร์เซ็นต์หรือนับเล่นๆ ก็คือในบรรดาแม่ 3 คนที่เดินเข้ามาในหอผู้ป่วย 1 จะมี 1 คนที่ไม่ได้กลับออกไปพร้อมลูกของเธอ

การแพทย์สมัยนั้นทำทุกอย่างด้วยมือเปล่าไม่ว่าจะเป็นผ่าศพที่มีหนองเหวอะหวะไปจนถึงการทำคลอดมือที่เปื้อนเลือดเปื้อนหนองจะถูกเช็ดอย่างหยาบๆ

• แล้วความลับก็กระจ่างเมื่อหมอ Ignaz พบว่าในหอผู้ป่วย 1 ทีมที่ทำคลอดจะเป็นแพทย์ที่จะมีธรรมเนียมการผ่าศพเพื่อศึกษาร่างกายหลังการตายของแม่ที่มาคลอด ต่างกับหอผู้ป่วย 2 ที่พยาบาลจะเป็นผู้ทำคลอดและไม่ต้องมีการผ่าศพเพื่อศึกษาใดๆ หมอหนุ่มคนนี้เห็นว่าการแพทย์สมัยนั้นทำทุกอย่างด้วยมือเปล่าไม่ว่าจะเป็นผ่าศพที่มีหนองเหวอะหวะไปจนถึงการทำคลอดมือที่เปื้อนเลือดเปื้อนหนองจะถูกเช็ดอย่างหยาบๆ ที่ผ้าคาดเอวของหมอแถมสมัยนั้นยิ่งเสื้อกราวด์ใครเปื้อนเลือดมากยิ่งกลายเป็นความเท่

และเพราะเหตุนี้เองที่โรคร้ายเดินทางจากมือหมอมาสู่แม่ที่ทำคลอด ภายหลังการค้นพบอันยิ่งใหญ่หมอ Ignaz พยายามรณรงค์ให้ทุกคนล้างมือก่อนทำการแพทย์ทุกชนิด ผลปรากฏว่าอัตราการตายของแม่หลังคลอดลดลงเหลือเพียง 1 เปอร์เซ็นต์กว่าๆ นี่จึงเป็นครั้งแรกที่โลกค้นพบสิ่งที่เรียกว่า ‘เชื้อโรค’ และเป็นจุดเริ่มต้นของการศึกษาเชื้อโรคที่มีส่วนสำคัญในการเปลี่ยนประวัติศาสตร์การแพทย์สมัยใหม่ไปตลอดกาล

ILLUSTRATED BY JIDA LEEPAIBOON
อ้างอิง
หนังสือสงครามที่ไม่มีวันชนะ: ประวัติศาสตร์การต่อสู้ระหว่างมนุษย์และเชื้อโรค / นพ.ชัชพลเกียรติขจรธาดา

Share Article

Leave a reply