5 สิ่งที่ถูกสร้างยามนักสร้างสรรค์หลับตา

นิยายไซไฟเล่มแรกของโลก, ทฤษฎีสัมพัทธภาพพิเศษ, หรือแม้กระทั่งกูเกิล—รู้หรือไม่ว่าสิ่งเหล่านี้มีต้นกำเนิดจากความฝัน!

ภาพเบลอๆ เลือนๆ บ้างไม่ปะติดปะต่อ บ้างเป็นเรื่องยาวราวซีรีย์ชื่อ ‘ความฝัน’ นี้ เป็นสิ่งลึกลับที่สุดอย่างหนึ่ง ซึ่งอาจมองได้สองทาง ทั้งเป็นการสุ่มเลือกอย่างบังเอิญ หรือมันคงมีเจตจำนงบางอย่างซ่อนอยู่ในตัวเอง เหมือนที่ Bertrand Russell นักปรัชญาชาวอังฤษเคยบอกว่า “รูปแบบที่แน่นอนชัดเจนขณะตื่น เมื่อปรากฏในฝัน มันแปรเปลี่ยนได้” นั่นเองที่อาจทำให้ความฝันเป็นพื้นที่หนึ่งที่สำคัญในการกำเนิดสิ่งต่างๆ ในโลกนี้

• ทฤษฎีสัมพัทธภาพพิเศษ — Albert Einstein

Albert Einstein คือนักฟิสิกส์ผู้มีแพสชั่นมุ่งมั่นไขความลับของจักรวาล แต่ชีวประวัติของเขาหลายฉบับเล่าว่า ทฤษฎีสัมพัทธภาพอันโด่งดังกลับมีที่มาจากความฝันเมื่อเขาเป็นวัยรุ่น โดย Einstein ฝันว่าตัวเองกำลังเดินอยู่ในฟาร์ม และพบฝูงวัวกำลังพยายามพังรั้วไฟฟ้า ขณะชาวนาเปิดสวิตช์ Einstein เห็นวัวกระโดดกลับหลังในเวลาเดียวกับที่พวกมันถูกช็อต ในมุมมองของ Einstein เขาเห็นว่าฝูงวัวกระโดดขึ้นสู่อากาศพร้อมๆ กันในคราวเดียว ส่วนชาวนากลับยืนยันว่า เขาเห็นฝูงวัวกระโดดขึ้นสู่อากาศทีละตัว นี่คือเค้าลางของการตั้งต้นสู่การตั้งคำถามถึงเรื่องของความรู้สึกที่แตกต่างกันในพื้นที่และเวลาหนึ่งหนึ่ง ซึ่งจะนำไปสู่หนึ่งในทฤษฎีที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของเขา

จินตนาการสำคัญกว่าความรู้

แต่สิ่งที่ลึกลับจริงๆ อาจจะไม่ใช่แค่ความฝัน แต่มันคือความคิดอันลึกล้ำของ Einstein เอง ที่สามารถนำความฝันที่หากมองด้วยสายตาทั่วไปคงดูไร้สาระมาต่อยอดสมกับคำพูดอมตะของเขา “จินตนาการสำคัญกว่าความรู้”

• Google — Larry Page

ย้อนกลับไปยังปี 1996 ขณะที่ Larry Page เด็กหนุ่มวัย 23 ปีกำลังศึกษาอยู่ในมหาวิทยาลัย เขามีความรู้สึกกังวลว่า จริงๆ แล้ว การที่เขาได้เข้ามาอยู่ในมหาวิทยาลัยแห่งนี้เป็นความผิดพลาดของนายทะเบียน Page วิตกอยู่ตลอดเวลา กลัวว่าเขาจะโดนถีบออกจากมหาวิทยาลัยไม่วันใดก็วันหนึ่ง ความกังวลนี้ทำให้เขาเกิดความฝันแปลกๆ  อย่างการดาวน์โหลดและเก็บข้อมูลที่มีอยู่ทั้งหมดในอินเทอร์เน็ตมาไว้ในคอมพิวเตอร์ส่วนตัว แต่ก็อย่างว่า อัจฉริยะยังไงก็คืออัจฉริยะวันยังค่ำ แม้จะวิตกเพียงไร แต่เขาก็ได้นำความฝันมาทดลองทำจริงๆ

Page วิตกอยู่ตลอดเวลา กลัวว่าเขาจะโดนถีบออกจากมหาวิทยาลัยไม่วันใดก็วันหนึ่ง ความกังวลนี้ทำให้เขาเกิดความฝันแปลกๆ

เขาสงสัยว่า จะเป็นไปได้ไหมที่จะทำอะไรเหมือนในความฝัน ดังนั้น เขาจึงเริ่มต้นจากกระบวนการทางคณิตศาสตร์ ก่อนพบว่ามันเป็นไปไม่ได้เลยที่จะรวบรวมข้อมูลจำนวนมากเหล่านั้น แต่สิ่งที่เขาได้กลับมาคือ เขาสามารถเซฟลิงก์ทั้งหมดในอินเทอร์เน็ต ผลลัพธ์นี้ทำให้เขาเกิดไอเดียในการสร้างฐานข้อมูลของลิงก์เว็บเพจต่างๆ ที่สามารถเสิร์ชเนื้อหาในเพจได้ และนั่นคือที่มาของ Google.com

• Yesterday —Paul McCartney (The Beatles)

“ผมเดินถามผู้คนในแวดวงดนตรีไปทั่วเป็นเดือนๆ ว่าพวกเขาเคยได้ยินมันมาก่อนหรือเปล่า” นั่นคือเรื่องเหล่าของท่านเซอร์ Paul McCartney แห่งวง The Beatles ครั้งเมื่อเขาแต่งเพลงชื่อดังอย่าง Yesterday ขึ้นมา ในปี 1965 เขาเล่าว่า เขาแต่งเมโลดี้ของ Yesterday ทั้งหมดในความฝัน และจัดการปิดจ็อบอย่างรวดเร็วเมื่อลืมตาตื่นด้วยเปียโน แต่แม้กระทั่งตัวเองก็แทบไม่อยากเชื่อว่าเพลงที่ยอดเยี่ยมนี้จะถูกแต่งในความฝันได้ เขาจึงถามทั้งเพื่อน ครอบครัว และคนอื่นๆ ว่า พวกเขาเคยได้ยินเพลงเพลงนี้บ้างหรือไม่ ด้วยกลัวว่านั่นคือเพลงที่เขาจำมาจากคนอื่นอย่างไม่รู้ตัวในแบบ cryptomnesia

ผมเดินถามผู้คนในแวดวงดนตรีไปทั่วเป็นเดือนๆ ว่าพวกเขาเคยได้ยินมันมาก่อนหรือเปล่า

อย่างไรก็ตาม หลังผ่านการใส่เนื้อร้องเข้าไปด้วยการทำงานร่วมกับ Jonh Lennon เพลงเพลงนี้ ซึ่งถูกบรรจุอยู่ในอัลบั้ม Help! ก็ถูกโหวตให้เป็นซิงเกิลยอดเยี่ยมของสหราชอาณาจักรในปีนั้น ก่อนที่จะไปเฉิดฉายยังอเมริกาด้วยการติดชาร์ต Billboard Hot 100 4 สัปดาห์ติดกัน—จากความฝันสู่ความจริง ณ วันนี้ Yesterday ถูกคัฟเวอร์ไปแล้วมากกว่า 2,200 เวอร์ชั่น โดยศิลปินคนอื่น ไม่ว่าจะเป็น Katy Perry, Bob Dylan, Elvis Presley

ฟังเพลง https://open.spotify.com/track/3BQHpFgAp4l80e1XslIjNI?si=8HecDFzOSoWOe0x2gJ7oHA

• ระเบียบวิธีแบบวิทยาศาสตร์ (scientific method) — René Descartes

สมัยเรียนวิชาวิทยาศาสตร์ชั้นประถม เราคงต่างเคยมึนงงกับการต้องมานั่งตั้งต้นจาก สมมติฐาน, ตัวแปรต้น, ตัวแปรตาม, ตัวแปรควบคุม อะไรทำนองนี้ใช่ไหม วิธีการทดลองแบบนี้มีชื่อเรียกทางการว่า ‘ระเบียบวิธีแบบวิทยาศาสตร์’ ที่ถูกคิดขึ้นมาโดยนักปรัชญาเจ้าของประโยค “ฉันคิด ฉันจึงมีอยู่” นาม René Descartes มันคือหลักการของการตรวจสอบและเสาะหาความรู้ที่เป็นพื้นฐานของอารยธรรมในโลกยุคใหม่ ซึ่งหากไม่มีความฝันอันประหลาดล้ำในค่ำคืนหนึ่งมันอาจจะไม่ถูกคิดค้นขึ้น

Descartes คิดว่าความฝันครั้งนั้น คือข้อความบางอย่างจากพระเจ้าเพื่อชี้หนทางไปสู่การใคร่ครวญเกี่ยวกับมนุษย์

ในความฝัน เขาพบว่าตัวเองติดอยู่ท่ามกลางพายุหมุน และถูกไล่ล่าโดยฝูงปีศาจ ขณะที่เขารู้สึกอยากกินแตงโมขึ้นมาอย่างอธิบายไม่ได้ เมื่อลมพายุลดระดับลง เขาถูกชักนำไปยังห้องห้องหนึ่งที่มีเสียงฟ้าผ่าเป็นฉากหลัง จนกระทั่งเขาได้หนีไปยังห้องอีกห้อง และพบว่าห้องนี้ช่างปลอดโปร่งและแสนสงบ แถมยังมีหนังสือเล่มหนึ่งอยู่ในนั้น ในหนังสือมีประโยคหนึ่งเขียนไว้ว่า “เส้นทางไหนที่ในชีวิตนี้ฉันควรไป” และทันใด ก็มีชายคนหนึ่งปรากฏตัว พร้อมประโยค “ใช่ และ ไม่ใช่” ก่อนหนังสือและชายคนนั้นจะหายตัวไป

Descartes คิดว่าความฝันครั้งนั้น คือข้อความบางอย่างจากพระเจ้าเพื่อชี้หนทางไปสู่การใคร่ครวญเกี่ยวกับมนุษย์ และนั่นทำให้เขาเชื่อว่า ตัวเองมีภารกิจศักดิ์สิทธิ์ในการตามหาระบบปรัชญารูปแบบใหม่ อันเป็นที่มาของทฤษฎี และกระบวนการคิดมากมาย

• Frankenstein — Mary Shelley

Frankenstein ที่ตีพิมพ์ในปี 1816 ถูกนับเป็นนิยายไซไฟเรื่องแรกของโลก และมันก็มีที่มาจากความฝันเช่นกัน

มันค่อยๆ เคลื่อนตัวอย่างยากลำบาก ครึ่งผีครึ่งคน ความน่ากลัวชวนขนหัวลุกนั้น จะต้องเป็นความพยายามของมนุษย์ไม่ว่าคนไหนก็ตามที่กำลังเลียนแบบเครื่องมือบางอย่างของพระเจ้าผู้สร้างโลก

ในปีที่ 18 ของชีวิต Mary Shelley ได้ไปเยี่ยม Lord Byron ยังทะเลสาบ Geneva ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ พวกเขาถูกขังในบ้าน ท่ามกลางฤดูหนาวที่เต็มไปด้วยคราบเขม่าควันหลังภูเขาไฟ Tambora ระเบิด ซึ่งทำให้ทั้งยุโรปตกอยู่ในภาวะที่เรียกว่า ‘ช่วงปีไร้ฤดูร้อน’ — Lord Byron แนะนำให้ Shelley ลองเขียนเรื่องผี และขณะที่เธอกำลังติดอยู่ในอาการ writer’s block ไม่สามารถหาเรื่องเล่าที่ดีพอได้นั่นเอง บ่ายวันหนึ่ง บทสนทนาของพวกเขาก็นำไปสู่หัวข้อที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติของชีวิต “บางทีซากศพอาจถูกทำให้กลับมามีชีวิต” นั่นคือประโยคหนึ่งในบทสนทนาของเธอ และคืนนั้นเอง เธอฝัน…

“ฉันเห็นนักเรียนศิลปะตัวเขรอะผิวซีดคุกเข่าอยู่ข้างๆ บางอย่างที่เขากวาดมารวมกัน ฉันเห็นภาพหลอนอันน่าหวาดหวั่นของชายที่กำลังยืดตัวออก หลังจากนั้น ภายใต้การทำงานของเครื่องจักรที่มีพลังงานมหาศาล มันก็แสดงให้เห็นถึงสัญญาณของชีวิต มันค่อยๆ เคลื่อนตัวอย่างยากลำบาก ครึ่งผีครึ่งคน ความน่ากลัวชวนขนหัวลุกนั้น จะต้องเป็นความพยายามของมนุษย์ไม่ว่าคนไหนก็ตามที่กำลังเลียนแบบเครื่องมือบางอย่างของพระเจ้าผู้สร้างโลก” — และนั่นเอง ผีดิบนาม Frankenstein จึงถือกำเนิดขึ้น

ILLUSTRATED BY JIDA LEEPAIBOON

Share Article

Leave a reply