ทำไมต้องเริ่มใหม่ตอนปีใหม่? เหตุผลที่คนเราตั้ง New Year’s Resolutions และเลยปีใหม่ไปไม่กี่วันก็ทำไม่ได้แล้ว

ออกกำลังกายทุกเช้า, อ่านหนังสือเดือนละเล่ม, เริ่มต้นโปรเจ็กต์ใหม่, เดินทางไปในที่ที่ไม่เคยไปมาก่อน บลา บลา บลา..

 

ปีใหม่นี้ คุณมี New Year’s Resolutions กันกี่ข้อ เรื่องของเรื่องก็คือ ปีใหม่ทีไร เรามักจะมีเป้าหมายในใจว่าจะทำนู่นทำนี่ แต่ผ่านไปไม่กี่วันเท่านั้นล่ะ ทุกอย่างล้มเหลวแล้วกลับเข้าลูปเดิมด้วยการโทษตัวเองว่าเรามันแย่จัง พร้อมตั้งปณิธานว่า.. ไม่เป็นไร ปีหน้าเอาใหม่นะ

นิตยสาร Forbes บอกว่า มีคนเพียง 8% เท่านั้นที่ทำเป้าหมายที่ตั้งไว้ตอนปีใหม่ได้สำเร็จ (แสดงว่าคนอย่างเราๆ ที่ทำไม่สำเร็จยังเป็นคนส่วนใหญ่ในกลุ่ม 92% ที่เหลือ) แถมยังมีคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์และหลักการทำงานของสมอง ให้กับคนที่ทำเป้าหมายปีใหม่ไม่สำเร็จทั้งหลายอีกด้วย

เรื่องที่ว่าทำไมปณิธานในวันปีใหม่ของเรามักจะล้มเหลวอยู่เสมอนั้น Tim Pychyl นักจิตวิทยาจาก Carleton University บอกว่า มันเกี่ยวข้องกับเจ้าสิ่งที่แรกว่า ‘Affective Forecasting’ หรือการที่เรามักใช้ความสุขความคึกคักในตอนนี้เป็นตัวตัดสินว่าในอนาคตเราจะต้องรู้สึกอย่างนั้นด้วยแน่ๆ

ซึ่งนั่นหมายความว่า พอปีใหม่มาถึง เราเต็มไปด้วยความร่าเริงและแรงฮึกเฮิมที่จะพิชิตอะไรใหม่ๆ แต่พอลองกล่อมตัวเองให้ทำตามเป้าหมายที่ตั้งไว้แล้วพบว่ามันไม่ง่าย เช่น การตั้งเป้าหมายว่าปีหน้าฉันจะผอม แต่พอลองเข้าสู่โหมดไดเอ็ตขึ้นมาจริงๆ แล้วทำไมมันทรมานขนาดนี้ เรื่องก็เลยจบลงที่การล้มเลิกที่จะทำตามเป้าหมายไปในที่สุด

ส่วนอีกเหตุผลก็คือพฤติกรรมผลัดวันประกันพรุ่งของเรานี่แหละ เพราะตามธรรมชาติของสมองนั้นจะคำนวณพลังงานที่ต้องใช้ และความยากง่ายในการทำตามเป้าหมายแต่ละอย่าง ทีนี้พอเราเกิดเหนื่อยหน่ายจะทำตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ขึ้นมา ทางเลือกที่ง่ายที่สุดของสมองก็คือการบอกเราว่าหากเลือกทำ ‘สิ่งที่ทำให้มีความสุขตรงหน้า’ (ซึ่งคือการล้มเลิกแผนที่ตั้งไว้ทั้งหมด) เพราะนั่นจะทำให้เราแฮปปี้ขึ้นมาทันที แถมสมองยังคิดว่ามันปลอดภัยและใช้พลังงานน้อยกว่าที่จะฝืนทำอะไรที่ไม่ใช่พฤติกรรมตามกิจวัตรของเรา

แต่ทุกอย่างมีทางแก้ ซึ่งก็คือเราแค่ต้องหัดปรับแผนที่วางไว้เพื่อให้เราเข้าใกล้ความสำเร็จได้มากขึ้น เช่น การลดเป้าหมายขนาดใหญ่มาเป็นแผนระยะสั้นแบบเป็นขั้นเป็นตอน เพราะสมองไม่ชอบอะไรซับซ้อน งั้นลองแบ่ง Action Plan ของเราออกมาเป็นข้อย่อยๆ แล้วพยายามปรับนิสัยใหม่ให้เกลี่ยๆ เข้ากับนิสัยเดิม ไม่ใช่หักดิบทำนู่นทำนี่แบบทันทีทันใด การบันทึกทุกอย่างไว้หน่อยก็ช่วยได้ เพราะมันทำให้เราได้ติดตามผลและประเมินตัวเองว่าเรามีความก้าวหน้าอะไรบ้างในแต่ละวัน

สำคัญที่สุดคือต้องมั่นใจว่าตัวเองทำได้ และทำทุกอย่างให้สนุกเข้าไว้ ให้เวลาสมองได้ปรับตัวสักหน่อย และอาจจะไม่ต้องรอปีใหม่ก็ได้ เริ่มใหม่ ตอนไหนก็ได้เหมือนกัน

ILLUSTRATED BY NATTAPON KAIKEAW

Share Article

Leave a reply