‘Great Artists Steal!’ ขโมยยังไงให้สร้างสิ่งใหม่ได้ด้วย

หลายคนคงเคยได้ยินประโยคที่ว่า “Good Artists Copy, Great Artists Steal.”กันมาบ่อยแล้ว แต่ Steal หรือ ขโมยในที่นี้คือขโมยยังไง มันคือการแอบลักลอบเข้าไปหยิบฉวยไอเดียผลงานของคนอื่นมาทั้งดุ้นเลยใช่ไหม? หรือมันมีความซ้บซ้อนไปกว่านั้นในประโยคที่ว่านี้

 

อาจเป็นเรื่องของภาษาที่ทำให้โคว้ทนี้สร้างความสับสนให้กับเรา ‘ขโมย’ ในบริบทนี้ไม่ใช่เรื่องของการ ‘ลักลอบ’ เอาไอเดียหรือผลงานคนอื่นมาเลย อ้าว!ถ้างั้นขโมยในที่นี้จะหมายถึงอะไรล่ะ

Adam J. Kurtz ผู้เขียนหนังสือเกี่ยวกับแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์อย่าง ‘Things are What You Make of Them’ และ ‘1 Page at a Time’บอกถึงความต่างของการขโมยแบบทั่วไป กับขโมยในบริบทของโคว้ทนี้ไว้ว่ามันเป็นเรื่องของ ‘เจตนา’ สิ่งสำคัญที่จะทำให้การขโมยเกิดความชอบธรรมก็คือการขโมยเพ่ือไปสร้างสิ่งใหม่

ประโยค “Great Artists Steal” จึงมีนัยยะที่สื่อถึงการขโมยผลงานของคนอื่น “เพื่อมาใช้เป็นแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์” ไม่ว่าจะหยิบมันมาเปลี่ยนบริบท ผสมผสานกับไอเดียของตัวเอง หรือจะใช้มันมาประกอบเรื่องที่คุณอยากจะเล่า ตัวอย่างที่ดีและง่ายในการหยิบเอาของเกลื่อนกลาดหรือชิ้นงานที่มีอยู่แล้วของคนอื่นมาใช้ก็อย่างเช่นผลงาน ‘Fountain’ ของ Marcel Duchamp อันลือลั่น

การขโมยในบริบทนี้จึงไม่ใช่การขโมยของที่คนอื่นยังสามารถครหาได้ว่าสิ่งนั้นไม่ใช่ของของเรา การขโมยที่ยอดเยี่ยมคือการที่ทำให้คนอื่นเชื่อได้ด้วยว่าของที่เราเอามานั้นคือของของเราโดยชอบธรรม

การขโมยที่ยอดเยี่ยมและงดงามเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญของศิลปินในการเรียนรู้และเติบโต กว่าที่ปาโบล ปีกัสโซจะก้าวสู่โลกของคิวบิสม์ เขาก็เคยวาดรูปแบบสมจริงเหมือนๆ กับศิลปินก่อนหน้าเขามาก่อน แถมทำได้ยอดเยี่ยมด้วย การขโมยคือหนึ่งในกระบวนการ ‘ทดลอง’ ของศิลปินในการสร้างงาน ‘Original’ ของตัวเอง เพราะกระบวนการนี้จะช่วยให้เกิดการเรียนรู้วิธีคิดของศิลปินผู้อื่นขณะเดียวกับที่เราพยายามตีความ ลอกเลียน ปรับเปลี่ยน ยำรวม เพื่อสร้างงานชิ้นใหม่ขึ้นมา

คนทำงานหรือศิลปินหลายคนก็เคย ‘ขโมย’ จากศิลปินยุคก่อนหน้าพวกเขา ภาพยนตร์อย่าง West Side Story ก็มีกลิ่นอายของบทประพัทธ์ Romeo&Juliet หรือจริงๆ แล้ว Lion King ก็มีเค้าโครงของ Hamlet แต่ศิลปินเหล่านี้ไม่ได้หยิบเอาจาก Shakespeare มาทั้งดุ้น เพียงแค่ใช้รูปแบบหรือเค้าโครงบางอย่าง เพื่อมาสร้างงานของตัวเอง ไม่ว่าการขโมยนั้นจะเป็นความตั้งใจหรือไม่ก็ตาม แต่งานที่ออกมาก็สามารถพูดได้เต็มปากว่านี่คือเป็นของใหม่ หรือผลงาน ‘Original’ ของพวกเขาเอง

ILLUSTRATED BY JIDA LEEPAIBOON

Share Article

Leave a reply